مقیاس اندازه گیری متغیرها - Measure variables
ساعت ۸:٥٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳٩٢  کلمات کلیدی: آمار ، کارشناسان سیستم

اندازه گیری عبارت است از نسبت دادن اعداد به خصوصیات اشیاء، وقایع یا افراد بر طبق قواعدی منطقی و قابل قبول. چهار نوع مقیاس اندازه گیری مهم برای متغیرها وجود دارد.

الف- مقیاس اسمی nominal scale - اندازه گیری در ضعیف ترین شکل خود وقتی است که اعداد یا سمبول ها صرفاً برای طبقه بندی اشیاء یا خصوصیات به کار رود. وقتی که اعداد یا سمبول ها به منظور مشخص نمودن گروه هایی که اشیای مختلف متعلق به آن گروه ها هستند، به کار رود، در این صورت یک " مقیاس اسمی" یا طبقه ای ایجاد شده است.

ب - مقیاس ترتیبی (رتبه ای) rank scale - مورادی پیش می آید که صرف نظر از تفاوت محتویات یک طبقه با محتویات طبقه دیگر، یک نوع ارتباط بین آنها برقرار است. روابط بین طبقات با توجه به نوع مقیاس، بیشتر به صورت (( ترجیح دارد به ، بالاتر ، بیشتر ، مشکلتر ، مغشوشتر یا کاملتر است از  )) بیان می شود. استفاده از اصطلاحاتی چون (( بالا،وسط،پایین )) و (( قوی، متوسط، ضعیف )) در تحقیقات بیانگر مقیاس ترتیبی است.

ج - مقیاس فاصله ای interval scale - وقتی که مقیاسی همه خصوصیات یک مقیاس ترتیبی را دارا باشد و علاوه بر آن فاصله بین هر دو عدد بر روی مقیاس میزان مشخصی داشته باشد، در آن صورت به مقیاسی دست یافته ایم به مراتب قوی تر که آن را مقیاس فاصله ای می نامند. در این نوع اندازه گیری نسبت هر دو فاصله، مستقل از واحد اندازه گیری و مستقل از نقطه صفر است. در مقیاس فاصله ای نقطه صفر و واحد اندازه گیری اختیاری و قراردادی است مثل نقطه صفر در دو واحد اندازه گیری دما، سانتی گراد و فارنهایت با یکدیگر متفاوت هستند اما هر دو برای اندازه گیری حرارت به کار می روند.

د - مقیاس نسبتی(نسبی) ratio scale - به مقیاسی که علاوه بر همه خصوصیات مقیاس فاصله ای دارای نقطه صفر واقعی نیز هست . مثل مقیاس هایی چون پوند و گرم که نقطه صفر واقعی دارند.

 

آمار و کاربرد آن در مدیریت/ عادل آذر