خلاقیت
ساعت ٤:۱٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٩ فروردین ۱۳٩٢  کلمات کلیدی: مدیریت

 

تعریف خلاقیت

خلاقیت ، عبارت است از به کارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید. 

اهمیت خلاقیت 

خلاقیت برای بقای هر سازمانی لازم است . طی زمان ، سازمان های غیر خلاق از صحنه محو می شوند و اگر چه چنین سازمانی ممکن است در عملیاتی که در یک مقطع از عمر خود درگیر آن است ، موفق باشد ولی سرانجام مجبور به تعطیل یا تغییر سیستم می گردد .

موانع خلاقیت

موانع اصلی خلاقیت عبارتند از :

 

1. عدم اعتماد به نفس

2.ترس از انتقاد و شکست

3.تمایل به همرنگی و همگونی

4. عدم تمرکز ذهنی

 

 

ویژگی های فرد خلاق

1. مسائل و وضعیت هایی را می بیند که قبلا مورد توجه قرار نگرفته است و فکرهای مزیتشان بررسی می دهد

2.ایده ها و تجربیات حاصل از منابع گوناگون را به هم ربط می دهد و آنها را بر مبنای مزیتشان بررسی می کند .

3. معمولا چندین شق برای هر موضوع معین برای هر موضوع معین دارد ، به عبارتی سلاست فکر دارد .

4.نسبت به پیش فرضهای قبلی تردید می کند و محدود به رسم و عادت نمی شود . ( استقلال فکری دارد )

5. فی البداهه از نیروهای احساسی ، ذهنی و بینشی مدد می گیرد و استفاده می کند .

6. در فکر و عمل از انعطاف بالایی برخوردار است .

انواع اندیشیدن

1. خلاق ؛ اندیشیدنی است که ذهن به طور عمیق با یک مساله درگیر می شود، به تجسم و واضح کردن آن می پردازد و به منظور فرموله کردن فکر یا دریافت مفهوم جدید به جرح و تعدیل آن می پردازد .

2. سببی یا علی

این فکر ، بر شکل دادن حوادث و دستاوردهای آتی به جای واگذار کردن مسائل به حوادث آینده تاکید دارد . وجه مشخص اندیشیدن سببی ، به اصطلاح ، اندیشیدن به طور معکوس است که در آن فعالیتهای ظاهرا بی ثمر کنونی ، به حوادث به هم پیوسته ای که به وضعیت مطلوب آتی ختم می گردد . تبدیل شده و نتایج استخراج می گردد .

3.استقرایی

در این شیوه ، فرد استدلال های خود را ، بر اساس اجزاء گوناگونی برای رسیدن به یک نتیجه یا اصل کلی قرار می دهد ، از جزء به کل یا از فرد به همه ، استدلال می کند . این فرایند ترکیبی است ، زیرا اجزاء سرهم می شوند تا کل را شکل دهند .

4. قیاسی

این شیوه ، درست عکس تفکر استقرایی است . از نتیجه گیری های کلی به فکری خاص می رسد ، یعنی حرکت ذهن از کل به جزء است . در این نوع تفکر ، کل به اجزاء تشکیل دهنده اش تقسیم یا تجزیه می شود . تفکر قیاسی ، دانش صریح را ارائه می دهد نه دانش ضمنی یا کلی را .

5. قضاوتی ( حل مسئله )

در این شیوه همان طوری که از عنوانش بر می آید فرد به کسب واقعیت ها درباره هر وضعیت توجه دارد ، تا مساله را معین کند و واقعیات را به طور منطقی تجزیه و تحلیل و ارزیابی کرده ، رابطه معنی داری میان آنها برقرار کند و سرانجام درباره مساله تصمیم بگیرد.

ابداع و خلاقیت

             خلاقیت                                                         ابداع

خلاقیت اغلب به توانایی و قدرت                ابداع معمولا به معنی به کارگیری ایده های

ایجاد فکر ایده های جدید و نو گفته            نوین ناشی از خلاقیت است . ابداع در یک

می شود                                             سازمان می تواند ، یک محصول جدید ،                                                                  

                                                         خدمت جدید ، یا راه جدید انجام کارها باشد 

فرایند خلاقیت

1. کسب دیدگاه و نگرشی موافق نسبت به فکر (ایده) های نوین

2. حساسیت نشان دادن نسبت به مساله

3.آمادگی یافتن برای خلاقیت از طریق کسب مواد خام لازم

4. به کارگیری سلاست فکر ( سلاست فکر ، به معنای توان گردآوری فکرهای متنوع و زیادی در مورد مساله است . ارزش این کار در این است که هر چه میزان فکرهای موجود بیشتر باشد احتمال یافتن راه حل عملی بیشتر است .)

5. فعالیت ضمیر ناخداگاه بر روی مساله

6. درخشش ناگهانی یک فکر

 

پیشنهاد عملی برای کسب سلاست فکر

1. یاداشت برداری ( بهترین روش و زمان برای حفظ یک اندیشه ، ثبت در هنگام بروز آن است . )

2. انتخاب زمان و مکان

3. به کارگیری حس کنجکاوی و توان پرسیدن

4. استفاده از روابط میان افکار

5. تغییر شکل وضع موجود ، راه های گوناگونی وجود داردکه عبارتند از ؛

  • ترتیب مجدد
  • جایگزینی
  • افزودن و کاستن
  • تغییر جهت دادن

6. فهرست ویژگی ها

7. تحلیل شبکه

8. روش راه حل جویی قیاسی مستقیم (طوفان مغزها )

  • منظور از راه حل جویی قیاسی مستقیم فراهم آوردن هدایت ها و فکرهای ممکن برای راه حل رضایت بخش است. در این روش ، فکرها پس از پایان جلسه راه حل جویی قیاسی مستقیم ارزیابی می شوند ؛ بنابراین قوانین روش راه حل جویی قیاسی مستقیم به این شرح است :
  1. هیچ فکری مورد انتقاد قرار نمی گیرد
  2. هر چه فکرها بکرتر باشند بهتر است .
  3. تاکید بر کمیت تولید فکر است .
  4. دیگران برای بهبود بخشیدن به فکرهایی که ارائه می دهند تشویق می شوند .

9. روش راه حل جویی قیاسی غیر مستقیم

10. روش راه حل جویی قیاسی رقابتی مستقیم

11. خو را جای دیگران قرار دان

12. استفاده از رویدادهای پیش بینی نشده

13. برداشت از گزارشات و نامه ها

14. فن داده یا بازداده 

 

راه های محرک خلاقیت

1. فضای خلاق

2.دادن وقت برای خلاقیت

3. برقراری سیستم پیشنهادها

4. ایجاد واحد مخصوص خلاقیت