فرایند خط مشی گذاری عمومی - Public policy-making process
ساعت ۱۱:٤٧ ‎ق.ظ روز جمعه ۳٠ فروردین ۱۳٩٢  کلمات کلیدی: خط مشی

به طور کلی فرایند خط مشی گذاری عمومی شامل مراحل زیر است

  1. مرحله شناخت، درک و بیان مسئله یا مشکل
  2. ارجاع و طرح مسئله در سازمان های عمومی
  3. شکل گیری، تهیه و تدوین خط مشی
  4. قانونی کردن و مشروعیت بخشیدن به خط مشی
  5. ابلاغ و اجرای خط مشی عمومی
  6. ارزیابی خط مشی اجرا شده و کسب اطلاعات از ارزیاب عملیات اجرا شده

در فرایند فوق بعد از مرحله ارزیابی به عنوان یک چرخه مداوم جهت اجرای خط مشی و جوابگویی کامل به مسائل و مشکلات خط مشی عمومی، مسئولان و خطمشی گذاران بخشی از مشکل را که احیاناً حل نشده باشد مد نظر قرار می دهند و بررسی مسئله عمومی را در قبال این بخش در طی مراحل مذکور به عهده خواهند گرفت .

مرحله اول: شناخت درک و بیان مسئله یا مشکل understanding & Realizing the public problem در معرفی و ارائه مسئله عواملی می توان به؛ مطالعات، تحقیقات و بررسی ها، گزارش ها و رخدادها، سخنرانی ها و اجتماعات اشاره کرد که که به نحوه از انحاء نیازها و کمبودهای شهروندان را بیان می کنند و به دنبال آن ضرورت پی گیری و اقدام از سوی سازمان های عمومی احساس می شود .

مرحله دوم: ارجاع و طرح مسئله در سازمان ها و موسسات عمومی Taking problem to government Agencies در این مرحله نیاز به رفع مشکل احساس شده و با توسل به یکی از اهرم ها و یا مکانیزم ها به سازمان های عمومی ارجاع شده است .

مرحله سوم : شکل گیری ، تهیه و تدوین خط مشی عمومی public policy Formulation در این مقطع سازمان مزبور در ارتباط با اهداف و رسالت سازمان عمومی، انجام مطالعات و برخورداری از نظر کارشناسی، موقعیت اجتماعی اقتصادی فرهنگی، تعهدات و مسئولیت ها، ارزش های حاکم بر جامعه و دیگر عوامل مربوط، مسئله یا مشکل را بررسی و تجزیه و تحلیل می کند .سعی کارکنان سازمان در دستیابی به گزینه ها و راه حل های مطلوب برای رفع مشکل است که با در نظر گرفتن تمامی جوانب مسئله با شکل گیری، تهیه و تدوین خط مشی عمومی می انجامد و لازمست که به صورت قانونی یا ضوابط و اصولی مدون جهت اجرا ارائه شود .

مرحله چهارم: قانونی کردن و مشروعیت بخشیدن به خط مشی عمومی Public policy legitimation در این مرحله در جهت قانونی کردن خط مشی مورد نظر تلاش می نمایند تا با طی مراحل قانونی خود مجوز اجرای آنرا بر اساس نظام موجود و قوانین و مقررات اخذ نمایند. در این مرحله با توجه به سطح و ابعاد مسئله و فراگیر بودن یا نبودن مشکل ممکن است قانونگذاران، دادگاه ها، سازمان ها و دستگاه های اجرایی منفرداً و یا مجتمعاً در ارتباط با اهرم های قانونی مفاد قوانین موضوعه و قانون اساسی، آئین نامه ها، تصویب نامه ها و بخشنامه ها بر مشروعیت خط مشی عمومی مدون تاکید کنند و آنرا برای اجرا آماده سازند.

مرحله پنجم: ابلاغ و اجرای خط مشی عمومی Public policy Implementation در اجرای مطلوب و کارای خط مشی، برنامه یا طرح مسائل زیادی تاثیر می گذارند؛ دسترسی به منابع مالی، نیروی انسانی کارآمد، تجهیزات، اطلاعات، آشنایی مجریان به روح و مفاد خط مشی و درک و شناخت مشکلی که برای آن راه حل تدوین و تصویب شده، نحوه کنترل و نظارت بر حسن اجرای برنامه، طرح و یا خط مشی و غیره .

مرحله ششم: ارزیابی خط مشی عمومی اجرا شده public policy Evaluation در این زمینه، اهداف، ماموریت ها، مقاصد و استراتژی های سازمان و مشکل احساس شده شهروندان می تواند راهنمای مدیران در این امر مهم باشند که مطمن شوند ضمن تحقق اهداف سازمان قادر بوده اند که مشکل ارباب رجوع را به طور کلی بر طرف نمایند .مضافاً اینکه جوابگویی به مسئله فوق منتهی به شکل گیری و ایجاد یک مسئله جدید و جانبی دیگر در سازمان و خارج آن نشده است تا مشکلات آتی را برای دست اندرکاران و مسئولان خط مشی گذار به وجود آورد .

فرآیند خط مشی گذاری عمومی / الوانی